AB'den Türk İhracatçısına "Zamanlı Bomba" Riski: "Made in EU" Kapıda!

SEÇKİNHABERTV- Dış Ticaret ve Yönetim Derneği (DIŞYÖNDER) Başkanı Dr. Hakan Çınar, Avrupa Birliği'nin sanayisini güçlendirmek için hazırladığı "Made in EU" girişiminin Türk ihracatçısı için büyük riskler barındırdığını söyledi. Çınar, "Gerekli önlemler şimdiden alınmazsa otomotivden tekstile kadar kritik sektörler Avrupa pazarından dışlanabilir" uyarısında bulundu. Avrupa Birliği (AB), imalat sektörünün GSYH içindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 20’ye çıkarmak amacıyla Sanayi Hızlandırıcı Yasası (Industrial Accelerator Act) kapsamında "Made in EU" girişimini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Kamu alımlarında ve devlet destekli projelerde Avrupa menşeli üretim ile düşük karbon şartı getirecek bu düzenleme, Türk ihracat dünyasında alarm zillerinin çalmasına neden oldu. DIŞYÖNDER Başkanı Dr. Hakan Çınar, bu gelişmenin sadece teknik bir mevzuat değişikliği olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, "Masada konuşulan, Türkiye'nin Avrupa değer zincirindeki konumunun bir gecede sorgulanır hale gelmesidir" dedi. Türkiye Kapsamda mı, Kapsam Dışında mı? AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stéphane Séjourné tarafından duyurulan teklife göre; AB ile Serbest Ticaret Anlaşması veya Gümrük Birliği bulunan ülkeler ilkesel olarak AB menşeli sayılacak. Ticaret Bakanı Ömer Bolat da AB ile yürütülen istişarelerde bu yasal zeminin teyit edilmesini "önemli bir adım" olarak nitelendirmişti. Ancak Dr. Hakan Çınar ve konunun uzmanları, otomatik bir kapsama dahil oluşun söz konusu olmadığını, nihai sınırların Türkiye-AB anlaşmaları ve olası "eşdeğerlik" tanınmasıyla netleşeceğini vurguluyor. Otomotiv ve Tekstil Sektörü Tehlikede! Riskin boyutunu somut bir örnekle açıklayan Çınar, özellikle elektrikli araçlarda aranan yerlilik şartına dikkat çekti: "Eğer bu düzenleme Türkiye'yi kapsam dışında bırakacak şekilde yasalaşırsa, Türk malı ürünler bir gecede 'ithal ürün' statüsüne düşürülür ve Avrupa ihalelerinden elenir. Özellikle ihracat şampiyonumuz olan otomotiv ana sanayisi ve tekstil, makine, batarya gibi stratejik sektörler doğrudan tehdit altında." "Brüksel Kendi Şirketlerini Cezalandırıyor" Dr. Hakan Çınar, bu riskin sadece Türk üreticileri değil, Türkiye'deki Avrupalı yatırımcıları da vuracağını ifade etti. Türkiye'nin AB'ye yaptığı ihracatın arka planındaki gerçeğe odaklanılması gerektiğini belirten Çınar, şu verileri paylaştı: İhracat Oranı: Türkiye'nin toplam ihracatının yaklaşık %42'si AB ülkelerine gidiyor. Yatırımcı Profili: Bu ihracatın üçte ikisi, Türkiye'de yatırımı olan Avrupa menşeli fabrikalardan çıkıyor. Doğrudan Yatırım: Son 23 yılda Türkiye'ye gelen 270 milyar dolarlık uluslararası yatırımın %70'i Avrupa kaynaklı. Çınar, "Brüksel, kendi şirketlerini kendi eliyle cezalandırmak üzere. Bu çelişki görmezden gelinirse fatura iki tarafın sanayisine de ağır kesilir" dedi. AB Bölündü: "Made in Europe" mu, "Made with Europe" mu? Düzenleme AB üyesi ülkeler arasında da ciddi tartışmalara yol açmış durumda. Fransa korumacı politikalarla yerli üretim şartını en güçlü destekleyen ülke olurken; Almanya, Hollanda, İsveç, Finlandiya, Estonya, Letonya ve Litvanya gibi ülkeler bu şartın yatırımları caydıracağı ve maliyetleri artıracağı görüşünde. Almanya, ticaret ortaklarını dışlamayan "Made with Europe" (Avrupa ile üretildi) yaklaşımını öneriyor. Bu yaklaşımın kabul edilmesi durumunda Türk ihracatçısı derin bir nefes alabilecek. Uyum Yükü Kapıda: "Sadece Montaj Yaptık Demek Yetmeyecek" Türkiye kapsama dahil edilse bile ihracatçıları yeni ve zorlu bir dönemin beklediğini hatırlatan DIŞYÖNDER Başkanı Çınar, firmaların dijital ve operasyonel altyapılarını hızla dönüştürmesi gerektiğini söyledi: Menşe ispatı ve tedarik zinciri şeffaflığı zorunlu olacak. ERP (Kurumsal Kaynak Planlaması) ve gümrük veri altyapılarının AB standartlarına tam uyumu gerekecek. Sıkı kayıt tutma ve karbon ayak izi takibi devreye girecek. DIŞYÖNDER'den İhracatçıya Çağrı: Beklemek Lüks Değil! Diplomatik çabaların çok değerli olduğunu ancak şirketlerin süreci sadece masadaki diplomatlara bırakmaması gerektiğini vurgulayan Dr. Hakan Çınar, çağrısını şu sözlerle tamamladı: "DIŞYÖNDER olarak tüm firmaları şimdiden menşe ve tedarik zinciri uyumu konusunda hazırlık yapmaya davet ediyoruz. Bu konuda beklemek bir seçenek değil, doğrudan rekabet gücümüzü kaybetmek anlamına gelir. Gerekli adımları atmak artık ihracatçımızın elinde."