TÜRK SİNEMASININ UNUTULMAZ KÖTÜ ADAMI, ŞAİR VE YAZAR NİHAT ZİYALAN’A VEDA

SEÇKİNHABERTV- (Haber: Mahmut Çiçekdağı)-Yeşilçam’ın hafızalara kazınan yüzlerinden Nihat Ziyalan, 90 yaşında hayata gözlerini yumdu. Perdede canlandırdığı karakterlerle sinema tarihine adını yazdıran sanatçı, şiirleri ve edebî çalışmalarıyla da sanat dünyasında kendine özgü bir yer edindi. Onun ardından yalnızca bir oyuncuya değil, ömrünü sanata adamış çok yönlü bir kültür insanına veda ediyoruz. Bir Ömür Sanatla Geçti, Bir İsim Hafızalara Kazındı Türk sinemasının emektar isimlerinden Nihat Ziyalan’ın vefat haberi, sinema ve edebiyat dünyasında derin bir üzüntü yarattı. 1960’lı ve 1970’li yıllarda beyazperdede canlandırdığı karakterlerle geniş kitlelerin tanıdığı Ziyalan, özellikle Yeşilçam filmlerinde üstlendiği kötü adam rolleriyle hafızalarda yer etti. Bazı sanatçılar vardır; ekranda göründükleri birkaç dakika bile izleyicinin belleğinde uzun yıllar yaşamaya devam eder. Kimi bir bakışıyla, kimi ses tonuyla, kimi de canlandırdığı karakterin kendine özgü tavrıyla unutulmaz olur. Nihat Ziyalan da Türk sinemasının bu özel isimlerinden biriydi. Yeşilçam’ın kendine has anlatım diliyle şekillendiği, sinema salonlarının insanları ortak hikâyeler etrafında buluşturduğu yıllarda Ziyalan, üstlendiği rollerle seyircinin karşısına çıktı. Özellikle olumsuz karakterleri canlandırması, onun oyunculuk kimliğinin öne çıkan yönlerinden biri oldu. Ancak bir oyuncunun başarısı yalnızca canlandırdığı karakterin iyi ya da kötü olmasıyla ölçülmez. Asıl mesele, o karakteri inandırıcı kılmak ve seyircinin zihninde iz bırakabilmektir. Nihat Ziyalan, beyazperdede oluşturduğu karakterlerle bu iz bırakan sanatçılar arasında yer aldı. Yeşilçam’ın Kötü Adamları da Sinema Tarihinin Bir Parçasıdır Türk sinemasının özellikle 1960’lı ve 1970’li yılları, sayısız oyuncunun farklı karakterlerle seyircinin karşısına çıktığı, unutulmaz hikâyelerin beyazperdeye taşındığı bir dönemdi. Kahramanlar kadar onların karşısında duran karakterler de bu hikâyelerin vazgeçilmez unsurlarıydı. Nihat Ziyalan’ın canlandırdığı kötü adam karakterleri de bu sinema geleneğinin bir parçasıydı. Seyircinin kimi zaman kızdığı, kimi zaman öfkelendiği, fakat çoğu zaman unutamadığı bu karakterler, filmlerin dramatik yapısına güç katıyordu. Bir oyuncunun yıllar sonra bile belirli rollerle anılması, onun sinema belleğinde nasıl bir yer edindiğinin göstergelerinden biridir. Ziyalan’ın adı anıldığında Yeşilçam’ın o kendine özgü atmosferinin, dönemin film karakterlerinin ve siyah beyazdan renkli sinemaya uzanan uzun yolculuğun hatırlanması da bundandır. Onun sanat yolculuğu, sinemanın yalnızca başrol oyuncularından ibaret olmadığını bir kez daha hatırlatıyor. Her karakterin, her oyuncunun ve her emeğin sinema tarihinin oluşumunda ayrı bir yeri vardır. Oyunculuğun Ötesinde Bir Şair ve Yazar Nihat Ziyalan’ı yalnızca sinema oyuncusu olarak değerlendirmek, sanat kişiliğinin bütününü anlamak için yeterli değildir. O, oyunculuğunun yanı sıra şiirleri ve yazılarıyla da tanınan çok yönlü bir sanatçıydı. Şiir, insanın kendi içine yaptığı yolculuğun kelimelerle anlatılmasıdır. Bazen bir özlemi, bazen bir ayrılığı, bazen de yılların biriktirdiği hatıraları birkaç dizeye sığdırır. Oyunculuk ise insanın farklı hayatları ve duyguları canlandırarak başkalarının dünyasına ulaşmasını sağlar. Bu iki sanat dalı, farklı yollar izlese de insanı ve insanın iç dünyasını anlama noktasında buluşur. Ziyalan’ın oyunculukla edebiyatı bir arada sürdürmesi, onun sanatla kurduğu ilişkinin farklı boyutlarını ortaya koyuyordu. Kamera karşısında başka hayatlara ses veren sanatçı, şiir ve yazı aracılığıyla da kendi duygu ve düşüncelerini ifade etme imkânı buldu. Bir oyuncunun canlandırdığı karakterler, senaryoların çizdiği sınırlar içinde şekillenir. Şairin kelimeleri ise onun iç dünyasına açılan kapılardan biridir. Bu bakımdan Nihat Ziyalan’ın sanat yaşamı, sahne ve edebiyat arasında kurulan anlamlı bir köprü olarak değerlendirilebilir. Onun şiirleri ve yazıları, sanatçı kimliğinin sinema perdesinin ötesine uzandığını gösteren önemli bir yön oluşturuyordu. Sidney’de Süren Bir Yaşam, Türkiye’de Kalan Hatıralar Nihat Ziyalan, yaşamının uzun bir dönemini Avustralya’nın Sidney kentinde geçirdi. Coğrafi uzaklıklar, bir insanın doğup büyüdüğü topraklarla ve geçmişiyle kurduğu bağı her zaman ortadan kaldırmaz. Hele söz konusu sanat olduğunda, eserler ve hatıralar sınırları aşarak yaşamaya devam eder. Sidney’de sürdürdüğü yaşamına rağmen Ziyalan’ın Yeşilçam döneminden kalan oyunculuk mirası, Türk sinemasının geçmişine ilgi duyanlar için önemini korudu. Sinema filmleri, çekildikleri dönemin toplumsal yapısından insan ilişkilerine, giyim kuşamından konuşma biçimlerine kadar pek çok ayrıntıyı geleceğe taşır. Bu filmlerde rol alan oyuncular da farkında olarak ya da olmayarak bir dönemin kültürel hafızasının parçası hâline gelir. Nihat Ziyalan’ın beyazperdede canlandırdığı karakterler de Türk sinemasının bu ortak hafızasında yerini aldı. Aradan geçen yıllara rağmen eski filmlerin yeniden izlenmesi, o dönemin oyuncularının yeni kuşaklar tarafından tanınmasına imkân sağlıyor. Bugün Yeşilçam filmlerini izleyen genç bir seyirci, belki de Ziyalan’ın adını ilk kez duyacak. Ancak onun canlandırdığı bir karakterle karşılaştığında, geçmişin sinema diliyle bugünün izleyicisi arasında yeni bir bağ kurulacak. Sanatın en önemli özelliklerinden biri de budur: Üretildiği zamanın ötesine geçerek başka kuşaklara ulaşabilmek. Sanatçılar Gider, Eserleri ve Hatıraları Kalır Ölüm, insan hayatının kaçınılmaz gerçeğidir. Fakat sanatçıların ardından kalan miras, onların yaşamını yalnızca bir tarihle sınırlı olmaktan çıkarır. Filmler, şiirler, kitaplar ve anlatılan hatıralar, bir insanın dünyaya bıraktığı izlerin taşıyıcısı olur. Nihat Ziyalan’ın 90 yaşında hayata veda etmesi, Türk sinemasının emektar kuşağından bir ismin daha aramızdan ayrılması anlamına geliyor. Onunla birlikte bir dönemin tanıklığını taşıyan sanatçılardan biri daha geçmişin hatıralarına karıştı. Ancak Yeşilçam’ın filmleri var oldukça, o filmlerde canlandırılan karakterler de yaşamaya devam edecek. Şiirleri ve yazıları okundukça sanatçının edebî yönü yeniden hatırlanacak. Adı anıldıkça sinema ile edebiyat arasında kurduğu bağ da yeniden gündeme gelecek. Sanatçılar için en anlamlı miraslardan biri, eserlerinin kendilerinden sonra da insanlara ulaşmasıdır. Bir oyuncunun yıllar önce canlandırdığı karakterin bugün hâlâ hatırlanması, bir şairin dizelerinin başka bir insanın duygularına dokunabilmesi, sanatın zamana karşı kazandığı sessiz zaferdir. Nihat Ziyalan’ın yaşamı ve sanat yolculuğu da bu açıdan değerlendirilmelidir. O, yalnızca filmlerde kötü adam karakterlerini canlandıran bir oyuncu değil; şiir ve yazı alanında da varlık göstermiş, yaşamının uzun bir bölümünü ülkesinden uzakta sürdürmüş bir sanat insanıydı. Yeşilçam’ın Hatırasında Yaşamaya Devam Edecek Bugün Nihat Ziyalan’ın ardından duyulan üzüntü, aynı zamanda Türk sinemasının geçmişine duyulan özlemin de bir ifadesidir. Çünkü bir sanatçının vedası, onunla birlikte bir dönemin sesini, yüzünü ve hatıralarını yeniden düşünmemize neden olur. Yeşilçam’ın emektar oyuncuları, kimi zaman başrollerde, kimi zaman yardımcı rollerde, kimi zaman da hikâyenin karşısında duran karakterlerde izleyiciyle buluştu. Her biri kendi imkânları, yetenekleri ve emekleriyle sinema tarihinin oluşumuna katkıda bulundu. Nihat Ziyalan da bu uzun yolculuğun hatırlanan isimlerinden biri olarak anılacak. Bir zamanlar sinema salonlarında izlenen filmler, bugün televizyonlarda ve dijital ortamlarda yeni izleyicilerle buluşuyor. Böylece geçmişin oyuncuları, aradan yıllar geçse de seyircinin karşısına yeniden çıkıyor. Belki de sanatın en güçlü yanı, sanatçının fiziksel varlığı sona erse bile eserleri aracılığıyla insanlarla bağ kurmayı sürdürmesidir. Nihat Ziyalan’ın ardından söylenebilecek en anlamlı sözlerden biri şudur: İnsan ömrü sınırlı, sanatın yolculuğu ise uzundur. Türk sinemasına oyunculuğuyla, edebiyat dünyasına şiirleri ve yazılarıyla katkıda bulunan Nihat Ziyalan’ı saygıyla anıyoruz. Mekânı cennet, hatırası baki olsun. Türk sineması ve edebiyat dünyası, Nihat Ziyalan’ı Yeşilçam’ın unutulmaz yüzlerinden biri olarak hatırlamaya devam edecek.