Endüstriyel Kenevir, Türkiye’nin Yeşil ve Dijital Dönüşümünde Yeni Stratejik Hamle

SEÇKİNHBERTV- 31 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik”, Türkiye’nin küresel ticaretteki rekabet gücünü yeniden şekillendirecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yeni düzenlemeyi değerlendiren Şenay Balbay, endüstriyel kenevirin yalnızca bir tarım ürünü değil; Avrupa Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve Dijital Ürün Pasaportu standartlarına uyum sürecinde stratejik bir sanayi girdisi olduğunu vurguladı. Karbon Yutağı Olarak Endüstriyel Kenevir Endüstriyel kenevirin tek bir üretim döngüsünde hektar başına yaklaşık 10 ton CO₂ emdiğini belirten Balbay, bu oranla kenevirin ormanlara kıyasla dört kata kadar daha yüksek karbon emme kapasitesine sahip olduğuna dikkat çekti. Balbay, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: “Pamuk ve keten gibi ürünlere kıyasla çok daha az su ve gübre ihtiyacı duyan endüstriyel kenevir, sanayimizin karbon ayak izini düşürmek açısından en maliyet etkin ve sürdürülebilir çözümlerden biridir. Negatif emisyon gücü sayesinde, kenevir esaslı ham madde kullanan ihracatçılar çevresel hedeflere ulaşırken küresel pazarda ciddi avantaj elde edecektir.” Bilimsel çalışmalara göre kenevir bazlı biyokompozitler, polimerik kompozitler, yapı malzemeleri ve kâğıt ürünleri, yüksek performans sunarken düşük çevresel etki sayesinde Dijital Ürün Pasaportu kapsamında rakiplerine karşı avantaj sağlıyor. SKDM ve Karbon Vergisi İçin Finansal Araç Balbay, Avrupa Birliği’ne ihracatta karbon maliyetlerinin yeni bir ticaret bariyeri hâline geldiğini belirterek, endüstriyel kenevirin karbon finansmanı açısından kritik bir araç sunduğunu ifade etti. “Demir-çelik, tekstil, polimer ve çimento gibi sektörlerde ortaya çıkacak karbon vergisi yükümlülükleri, kenevir tarımıyla elde edilen karbon kredileri sayesinde dengelenebilir.” Bu kapsamda Amasya, Antalya, Bartın, Batman, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak olmak üzere 21 stratejik ilde yapılacak kontrollü üretimin, küresel markaların talep ettiği düşük karbonlu ham madde garantisini sağlayacağı ifade edildi. Şenay Balbay: “Bu yönetmelik, Türkiye’nin Avrupa pazarına uyum sürecinde dijital ve yeşil dönüşüm açısından kritik bir adımdır.”   Dijital Ürün Pasaportu İçin Hazır Altyapı Yeni yönetmelikle getirilen denetim ve kayıt mekanizmalarının, Avrupa Birliği’nin zorunlu kıldığı Dijital Ürün Pasaportu (DPP) sistemiyle tam uyumlu olduğunu belirten Balbay, Türkiye’nin bu alanda önemli bir avantaj yakaladığını söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki; Çiftçi Kayıt Sistemi Gübre Takip Sistemi Zirai ilaçlar için E-Reçete Üretici Kayıt Defteri Takip Sistemi Laboratuvar analiz zorunlulukları sayesinde tohumdan nihai ürüne kadar tam izlenebilirlik sağlandığını vurgulayan Balbay, bu sistemlerin ihracat süreçlerini hızlandıracağını ifade etti. İhracat İçin Yol Haritası Balbay, endüstriyel kenevirin stratejik bir sanayi girdisine dönüşmesi için şu adımların önemine dikkat çekti: Yaşam Döngüsü Analizi: Kenevir bazlı ürünlerin çevresel etkileri bilimsel olarak raporlanmalı. Dijital Entegrasyon: Ulusal kayıt sistemleri, AB Dijital Ürün Pasaportu formatlarıyla uyumlu hâle getirilmeli. Karbon Finansmanı: Karbon kazanımlarının uluslararası piyasalarda işlem görebilmesi için sertifikasyon süreçleri hızlandırılmalı. Sürdürülebilirlik Raporlaması: Azaltılan çevresel maliyetlerin yatırımcılara finansal karşılığıyla sunulması sağlanmalı. Türkiye İçin Yeni Konumlanma Değerlendirmede, yeni yönetmelikle birlikte Türkiye’nin endüstriyel keneviri stratejik bir sanayi girdisi olarak konumlandırdığı, yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde oyun kurucu bir aktör olma yolunda önemli bir avantaj elde ettiği vurgulandı.