Türkiye’de artık cebimizde para yok. Kart var. Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre Mart ayında 2,6 trilyon TL kartla harcandı. Rakam büyük. Ama asıl mesele büyüklüğü değil. Asıl mesele şu: Biz artık kazandığımızla değil, harcadığımızla yaşıyoruz. Her 5 ödemenin 4’ü temassız. Yani düşünmeden, hissetmeden, fark etmeden… Bir kart uzatılıyor. Bir “bip” sesi. Ve para yok oluyor. İşte tam burada durmak lazım. Çünkü bu sadece bir ödeme alışkanlığı değil. Bu, kontrol kaybıdır.   İnternetten harcamalar yüzde 53 artmış. 791 milyar TL. Evden çıkmadan harcıyoruz. Dokunmadan ödüyoruz. Hissetmeden tüketiyoruz. Eskiden alışveriş bir ihtiyaçtı. Şimdi bir refleks.   En çarpıcı veri ne biliyor musun? Kredi kartı harcamaları 2,2 trilyon TL. Yani bu ülke, harcamasını büyük ölçüde borçla yapıyor. Bu bir büyüme hikâyesi değil. Bu, ertelenmiş bir ödeme hikâyesi.   Ön ödemeli kartlar düşüyor. Banka kartı artıyor. Ama asıl patlayan kredi kartı. Çünkü insanlar artık “Param kadar harcayayım” demiyor. “Sonra öderim” diyor.   Kimse kusura bakmasın ama bu tablo sağlıklı değil. Temassız ödeme kolaylık değildir sadece. Aynı zamanda fark etmeden harcamaktır. Kolay harcanan para, zor kazanılan paradır.   Bugün rakamlar büyüyor diye sevinenler var. Ama yarın o kart ekstreleri geldiğinde aynı heyecan olacak mı? Asıl soru bu. Sedat Seçgin